Wat is agressie?

Er zijn verschillende uitingsvormen van agressie. De meest voorkomende vormen van agressie zijn: bedreigen, intimideren, schelden, fysiek geweld toepassen, manipuleren, discrimineren, pesten en seksuele intimidatie.

Maar wat is agressie nu precies? Een definitie: Agressie is gedrag met als doel het schade toebrengen aan iemand anders, die deze schade probeert te vermijden.

Er zijn 3 soorten agressie te onderscheiden: frustratieagressie, instrumentele agressie en agressie onder invloed van medicijnen, drugs of alcohol. 

Wat is frustratie agressie?
Frustratie gedrag komt voort uit onmacht en uit zich vaak onbewust vanuit een impuls (gevoel). Voorbeelden hiervan zijn jammeren, klagen, zeuren, excuses.  Men reageert vanuit de "IK" vorm, en wordt geuit in de "JULLIE" vorm, bijvoorbeeld: kritiek/aanval op de regels, beleid, procedure, organisatie, functionarissen als groep. Dit soort uitingen zijn wettelijk niet strafbaar.

Wat is instrumentele agressie?
Instrumenteel gedrag is altijd doelbewust (rationeel) en is erop gericht macht te krijgen over de ander. Uitingen hiervan zijn: uitschelden, beledigen, provoceren, chanteren, bedreigen (deze vormen zijn min of meer strafbaar) en kleineren, intimideren, manipuleren, diskwalificeren, zich onnozel/nier begrijpend opstellen, etc. (deze vormen zijn niet strafbaar).   Dit soort uitingen van instrumenteel gedrag zijn op jou als persoon gericht.

Wat is agressie onder invloed van alcohol / drugs / medicijnen?
Net als bij agressie die voortkomt uit psychische stoornissen, heeft het slachtoffer nauwelijks invloed op het ontstaan van deze agressie. Er is ook geen relatie met het werk (tenzij je in de verslavingszorg of in een instelling voor geestelijke gezondheidszorg werkt). Natuurlijk loopt iedereen die met externe cliënten in contact komt het risico slachtoffer te worden van iemand onder invloed of een psychische afwijking. Maar als die afwijking de verklaring van het gedrag vormt, dan geldt voor het slachtoffer het verhaal van de verkeerde plaats en de verkeerde tijd.

Agressie: wat is de grens?
Maar ondanks deze taxaties en definities is het in de praktijk soms toch lastig om vast te stellen waar de grens nu precies ligt. Wat is nog toelaatbaar gedrag van een klant of collega en waar wordt deze grens overschreden?
Wij hebben ruime ervaring met het verzorgen van trainingen en workshops op het gebied van grenzen stellen. De centrale vragen binnen deze trajecten zijn Waar eindigt klantvriendelijk werken en begint handhaven van de huisregels? Wat is onacceptabel gedrag? Wanneer is het lastig om cliënten, collega’s en derden aan te spreken op hun gedrag? In welke situaties bent u niet langer bereid het gesprek met een cliënt voort te zetten? Voor iedereen liggen deze grenzen op een ander punt. Het is echter een gezamenlijke verantwoordelijkheid om de grenzen van toelaatbaar gedrag vast te stellen en te bewaken.

Ook tijdens onze maatwerktraining Omgaan met agressie komen deze vraagstukken desgewenst aan bod. Neem contact op voor meer informatie, vrijblijvende afspraak of voorstel!