Beeld-, oordeel- en besluitvorming nader bekeken.

Zoals in mijn vorige blog aangegeven, ga ik deze keer in op de manier waarop we een beeld vormen en behandel ik een effectieve manier van het maken van een plan van aanpak.

Op voorhand teken ik aan, dat de beschrijving die ik hieronder geef, vrij zwart-wit en stellig is. Dit doe ik bewust om de accenten duidelijk weer te kunnen geven. Om te beginnen beschrijf ik het proces van waarnemen, denken en handelen vanuit een persoonlijk benadering, die vaak onbewust en soms emotioneel blijkt. Vervolgens ga ik in op de puur professionele en analytische wijze van benaderen. Ik sluit af door wenselijke en praktisch toepasbare manieren te benoemen .

Alles begint bij het vormen van een beeld.

Ik wil u dan ook vragen een persoon in gedachten te nemen, met wie u een lastig gesprek heeft gevoerd; een gesprek dat uiteindelijk moest resulteren in een plan van aanpak of onderlinge afspraken. Concentreert u zich even op dit gesprek. Heeft u het in gedachten? Dan vraag ik u na te denken over de volgende vragen:
–       Wat is er besproken?
–       Wat vond u van het gesprek?
–       Wat vond u van de persoon?
–       Hoe omschrijft u de verstandhouding?
–       Hoe omschrijft u de besluitvorming?
–       Is het plan van aanpak uitgevoerd en zijn afspraken nagekomen?
–       Kunt u uw beeld van deze persoon en de gehele situatie in maximaal twintig woorden   weergeven op papier?

Aan de hand van deze ‘casus’, wil ik  met u kijken hoe het proces van beeldvorming, oordeelvorming en besluitvorming tot stand komt en welke invloed dit proces heeft op de uiteindelijke uitvoering.

De beeldvorming voltrekt zich altijd op basis van twee hoofdelementen: feiten en aannames.
Feiten zijn de puur objectieve waarnemingen. Bijvoorbeeld: een man, een snor, kaal, een kostuum, een vergadering.
Aannames daarentegen, zijn subjectief: een lange man, een klein snorretje, stijf gekleed, een moeizame en vervelende vergadering.

Screen uw gedachten over het lastige gesprek nu eens op feiten en aannames. Wat u zult merken, is dat uw beeldvorming voor 70 tot 90% gebaseerd blijkt op aannames.
Hoe spanningsvoller een situatie wordt ervaren, des te groter de kans dat de beeldvorming plaatsvindt op basis van aannames. Daar komt nog bij dat we deze in eerste instantie als feit zien.

Op deze manier wordt een eigen waarheid gecreëerd; een waarheid die zorgt voor een gekleurde beeldvorming.

Na de beeldvormingsfase, volgt de fase van oordeelvorming. In deze fase is de kans groot dat we, vaak onbewust, op zoek gaan naar een bevestiging van het beeld dat we al hebben gecreëerd tijdens de beeldvorming.
Met enige inventiviteit en creativiteit zullen we deze bevestiging weten te vinden.  Onze behoefte aan zekerheid kan deze bevestiging stimuleren. De bevestiging geeft dit verlangen namelijk een positieve impuls.

Vanuit de oordeelsvorming komt men in de volgende fase: de besluitvorming. Het gevaar in deze fase kan zijn dat het besluit wordt genomen op basis van onze eigen behoeften en/of kwaliteiten, in plaats van de effectieve mogelijkheden.

De uitvoering:
Deze zienswijze kan leiden tot een ineffectieve en inefficiënte uitvoering – vaak ook nog gestoeld op het principe: ‘We zien wel’, ‘Je kunt niet alles plannen’ en ‘Het loopt toch altijd anders dan je verwacht’.

De puur analytische ofwel professionele benadering, zou de volgende kunnen zijn:

De beeldvorming:
Het beeld is gevormd op basis van feiten en aannames en men is zich hiervan bewust.

De oordeelvorming:
In deze fase wordt het eerste doel bepaald door ontbrekende feitelijkheden te inventariseren en eventuele onderlinge afstemming hierin te zoeken.

Daarnaast onderkent men ook het gegeven, dat mogelijk toch al tot enige actie overgegaan moet worden, alvorens een volledige inventarisatie plaats heeft gevonden.
Vragen die in deze fase aan bod komen zijn:
–       Met welke risico’s kan ik tussentijds te maken krijgen?
–       Welke bevoegdheden heb ik?
–       Binnen welk kader mag ik beslissen c.q, handelen?
–       Kan ik dit ook; heb ik de benodigde kennis, vaardigheden en eigen mogelijkheden deze beslissing te maken?

De besluitvorming:
Op basis van al het voorgaande maken we een plan van aanpak , een alternatief plan en ook nog het zogenaamde noodscenario.

Dit laatste heeft als doel, grote, onverwachte, negatieve ontwikkelingen op te vangen.

De uitvoering:
Deze zal uiteindelijk zijn gebaseerd op het doel- en planmatig (samen)werken, waarbij vooraf is nagedacht over het minimaliseren van de gevolgen van eventuele onverwachte tegenslagen.

Is de eerste beschrijving nu helemaal fout en de tweede beschrijving helemaal goed?
Nee, zeker niet. De eerste beschouwing, zou ik beschrijven als het waarnemen, denken en handelen vanuit het onderbuikgevoel; de intuïtie; mijn ervaring. Het zou jammer zijn deze manier niet mee te laten wegen, gezien ook dit een kwaliteit is die we in de loop van ons leven hebben opgebouwd.

Aan de andere kant, is het voor 100% waarnemen, denken en handelen vanuit het tweede perspectief zeer analytisch en het biedt weinig ruimte voor het gebruik van persoonlijke kwaliteiten, creativiteit en inventiviteit.

Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat beeldvorming op de beste manier tot stand komt vanuit de professionele benadering, zonder de persoonlijke benadering bij het waarnemen, denken en handelen uit het oog te verliezen. Wat mij betreft staat dit in schril  contrast tot het werken vanuit een persoonlijke benadering, met hier en daar een professioneel tintje.

Bepalend voor deze manier van werken is wel, dat men doorheeft of hij/zij in staat is om te (h)erkennen vanuit welk perspectief men waarneemt, denkt en handelt.

 In de volgende blog ga ik in op de manier waarop u kunt blijven werken onder een optimale en positieve spanning. U zult zien dat dit uiteindelijk kan leiden tot het  waarnemen, denken en handelen vanuit professie – met gebruikmaking van emoties en persoonlijke kwaliteiten. Het einddoel: planmatig en doelmatig werken.

Gepubliceerd door Ferry van Mourik op 25 november 2014

Laatste nieuws

Afgelopen week ontvingen wij voor de 5de keer de CEDEO...

20 juni 2016

Meer nieuws

Wij zijn sociaal

Freelance trainers gezocht voor de training “omgaan met lastig en/of agressief gedrag”! Bekijk snel onze vacature: https://t.co/iY1MFg2vhZ
@ReframeTilburg

Agenda

Momenteel geen agendapunten

Altijd op de hoogte

Volg ons op SocialMedia en blijf op de hoogte.

Zoeken

Zoek binnen de website...